Geschiedenis.nl

Deze zin over veranderingen in de wijze van leven van mensen uit de Swifterbantcultuur staat symbool voor tal van ontwikkelingen die Alexander van de Bunt optekent in zijn boek Wereldreizigers, De ontdekking van Europa.

Archeoloog Van de Bunt volgt in Wereldreizigers het spoor van prehistorische mensen die zich na de laatste ijstijd een weg baanden door het landschap en dat landschap vervolgens zelf verder vormgaven. Hij herkent de drang van de mens om te ontdekken wat zich voorbij de horizon bevindt. De geschiedenis kent geen moment van stilstand en als dat al zo lijkt, dan is dat schijnbaar: "Wat voor ons eeuwig en tijdloos lijkt, was voor mensen van toen een onderdeel van een vluchtige, veranderlijke samenleving, waarin de toekomst onduidelijk is." Het is al genoeg om aan stenen monumenten als Stonehenge en hunebedden te denken, om te concluderen dat ons perspectief heel anders is dat van de mensen die ze gebouwd zagen worden.

Migratie van alle tijden
Dit boek is geen politiek werk. Archeologie en geschiedenis worden niet in stelling gebracht om lessen in het heden te leren. Toch heeft het wel degelijk een maatschappelijke lading. Het maakt duidelijk dat mobiliteit en migratie van alle tijden zijn. Mensen zijn altijd in beweging, op zoek naar een voedselrijker, veiliger en daarmee gelukkiger bestaan. De auteur is daar helder in: "Laat ons dus niet in de val trappen te denken dat ‘wie we zijn’ ooit iets vaststaand was, of erger nog, iets dat beschermd moet worden tegen verandering."

Complexe wetenschap toegankelijk gebracht
Het boek eindigt in de Romeinse tijd waarover Van der Bunts Wee de overwonnenen uit 2020 handelde. Ik herinner me dat ik een tweede keer lezen nodig had om het op volle waarde te schatten. Ook Wereldreizigers is geen simpele kost. Dat is geen klacht, maar een compliment. Het staat boordevol informatie én het zet je aan het denken. De auteur maakt actuele wetenschappelijke informatie toegankelijk, maar zonder de complexiteit te verruilen voor een versimpeld beeld. Zijn stijl is soms wat lyrisch ("als een nieuw Europa wordt geboren") en vol beeldspraak ("als een vlaag van de lente het strenge winter klimaat doorbreekt"). Daar houd je van of niet, maar dat Van de Bunt de gedrevenheid heeft om een belangrijk en geloofwaardig verhaal te vertellen, staat als een paal boven water.

Alexander van de Bunt
Wereldreizigers. De ontdekking van Europa
Utrecht 2026
Uitgeverij Omniboek
ISBN 978-94-0192-080-3
432 pag
€ 27,99

De trailer van het boek op YouTube: